خوبى بمردم مىرساند بدى مىرساند مرگ همه شان فرا ميرسد ، پس [ از اين رواست ] آن كسان كه اميد بديدار ما ندارند و رستاخيز باور نمىكنند رهاشان مىكنيم تا در سركشى خود بمانند [ وز جهان ديگر بى خبر ] و سرگردان باشند و [ ليكن خوى آدمى چنين است كه ] 12 چون او را آسيبى رسد بپهلو خوابيده و يا ايستاده و يا نشسته در همه حال ما را ميخواند و چون او را ز گرفتاريش آسوده كرديم سر خود گيرد و به ياد حقّ نباشد كه گويا براى دردى هرگز نخوانده ما را ، و اين چنين باشد كه براى مردم مسرف [ كه اندازه ى كار خود ندارند و فرمان حقّ نمىپذيرند ] كارشان بچشمشان آراسته نموديم . سخن مفسّرين : « يهديهم ربّهم بايمانهم » طبرى : مجاهد گفته است يعنى آنها نورى دارند كه به آن وسيله راه ميروند ، و بعضى گفته‌اند : يعنى بواسطه تصديق شان هدايتشان كرده است . مجمع : يعنى بپاداش ايمان شان هدايت ميشوند . كشف الاسرار نوشته است : از روى اشارت بر ذوق اهل معرفت اين آيت رمزى ديگر دارد ، ميگويد ، مؤمنان و نيك مردان بحقيقت ايشانند كه احديّت ايشانرا بنعمت كرم در قباب غيرت بدارد و بحسن عنايت پرورد بمعرفت خودشان راه دهد و بصحبت خود نزديك گرداند تا او را يگانه شوند و از غير او بيگانه شوند ، پير طريقت گفت : توحيد نه همه آن است كه او را يگانه دانى ، توحيد حقيقى آن است كه او را يگانه باشى وز غير او بيگانه باشى « دَعْواهُمْ فِيها سُبْحانَكَ » 10 فخر : ممكن است معنى چنين باشد : دعا و عبادت آنها « سبحانك » خواهد بود و ممكن است اين باشد : گفتار و اقرار و آوازشان « سبحانك » است ، و اين گفته ى ابو مسلم است قاضى گفته است : يعنى رسم و روش آنها در تمجيد و تقديس حقّ اين كلمه است ، ابن جريج گفته است : يعنى چون ميل به چيزى كنند و مرغى بچشمشان آيد و بخواهند ، اين كلمه را ميگويند و ملك آن را براى آنها ميآورد ، و با اين نقل معنى دعوى آرزوى دل است و با اين معنى مىتوان